22
Fri, Sep

U svijetu

 

 Mon Pele (1397m) je stratovulkan koji se nalazi na sjeveru ostrva Martinik, francuskom posedu u istočnom dijelu Karipskog mora, u Malim Antilima.

 

 Mon Pele (1397m) je stratovulkan koji se nalazi na sjeveru ostrva Martinik, francuskom posedu u istočnom dijelu Karipskog mora, u Malim Antilima.

Mon PeleMon Pele1Poznat je po erupciji 1902. godine, koja se smatra najgorom vulkanskom katastrofom XX vijeka.

Njegova eksplozija bila je iznenadna i jaka i tom prilikom je izbačen veliki oblak užarenih gasova i pare sa vulkanskim pepelom, nalik oblaku kod eksplozije atomske bombe, u vidu pečurke. Procjenjuje se da se oblak dima i pare, što je lavi prethodio i koji je zapravo ubio žitelje Sen Pjera, kretao brzinom od 640 km na sat, a njegova temperatura je bila viša od 1000 stepeni Celzijusa.

Erupcija vulkana Mon Pele u zoru 8. maja nije došla baš potpuno nenajavljeno. Naime, danima uoči erupcije stanovnici su primijetili čudnu pojavu najezde zmija i drugih životinja koje su bježale sa planine dole u grad, čuli su se neobični zvuci iz dubine zemlje i miris sumpora osjećao se u vazduhu – ali je gradonačelnik usred kampanje za lokalne izbore riješio da spriječi predloženu evakuaciju. Tako je jedna predizborna kampanja koštala života kompletno biračko tijelo.

Mon Pele2Mon Pele3Piroklastični tok sručio se niz strme obale, tada najvećeg grada na ostrvu, Sen Pjera koji se nalazio na oko 10 km od vulkana, i potpuno ga je uništio u roku od samo nekoliko minuta, a tom prilikom je stradalo skoro svih 30 000 stanovnika. Ipak, jedan čovjek je imao ludu sreću da preživi.

Luj Ogist Siparis (27) je uveče 7. maja 1902. popio malo više, potukao se u baru i dospio u ćeliju u podrumu lokalnog zatvora. Istorija će ga upamtiti kao jedinog čovjeka koji je preživeo čuvenu erupciju vulkana Mon Pele. Siparisu su, naime, život sačuvali debeli zidovi zatvorske ćelije i spasioci su ga pronašli sa teškim opekotinama, ali živog, pet dana kasnije. 

Mon Pele4Mon Pele5Legenda kaže da je erupciju preživio i jedan obućar iz predgrađa, kao i djevojčica koja se otisnula čamcem na pučinu, ali su te informacije neprovjerene. Ipak, samo je Siparis stekao svjetsku slavu. On je godinama posle nastupao u čuvenom cirkusu Barnum and Bailey, predstavljan kao – "Čovjek koji se živ vratio iz Pakla". Zatvorska ćelija u kojoj je bio Siparis danas je turistička atrakcija.

Po Mon Peleu je imenovan i jedan tip vulkana, Peleški tip. Vulkane ovog tipa odlikuju erupcije vrelih gasova i vodene pare, sumporvodonika i uglendioksida u vidu oblaka crnih od pepela i pijeska. Kod ovog tipa vulkana stvrdnuta lava se iz vulkana istiskuje u vidu igle. Na Mon Peleu je ona dostigla visinu od 375 m i širinu od 100 m, ali se kasnije urušila.

Mon Pele ima značenje „ćelava planina” ili „oguljena planina”.