13
Wed, Nov

Planinarske ture

Titelski breg se nalazi u Vojvodini, na području jugoistočne Bačke, u oblasti koja se naziva Šajkaška. Sa sjeverne strane Titelskog brega nalazi se naselje Mošorin, sa jugozapadne Vilovo, a sa južne Lok i Titel. Titel je najveće naselje i sjedište istoimene opštine na čijoj teritoriji se nalazi Titelski breg. 

Titelski breg se nalazi u Vojvodini, na području jugoistočne Bačke, u oblasti koja se naziva Šajkaška. Sa sjeverne strane Titelskog brega nalazi se naselje Mošorin, sa jugozapadne Vilovo, a sa južne Lok i Titel. Titel je najveće naselje i sjedište istoimene opštine na čijoj teritoriji se nalazi Titelski breg. 

15027607 649040941945285 8754441753046898978 n15036641 649040918611954 7789711524786428732 nTitelski breg predstavlja usamljenu lesnu uzvišicu, ima oblik elipse što je posljedica erozivnog dejstva dunavskih i tiskih voda, jer se pruža duž desne obale donjeg toka rijeke Tise, nedaleko od njenog ušća u Dunav. Površina ovog lesnog platoa iznosi 79,5 km², maksimalna dužina 18 km, širina 7.5 km a prosečna nadmorska visina 120 m.

15073555 649041038611942 7953016160615881303 n15078664 649040875278625 3402637792002590009 nTitelski breg zapravo predstavlja plato sa najvećim brojem slojeva fosilne zemlje i lesnih horizonata u našoj zemlji. Rekonstrukcija prilika koje su vladale tokom akumuliranja lesnih naslaga ukazuje da se paleoekološko okruženje Titelskog brega mijenjalo u rasponu od tundre do oskudne stepe. Akumulacija lesa je prekidana u uslovima tople i vlažne interglacijalne klime, kada su formirana fosilna zemljišta. Zahvaljujući tome u lesno-paleozemljišnim sekvencama Titelskog brega sačuvan je pouzdan zapis za proučavanje paleoklimatske i paleoekološke evolucije tokom posljednjih 600.000 godina.

15078714 649040908611955 2120412005887779398 n15079055 649040858611960 3227621954370595477 nPostoje različita gledišta i mišljenja o samom postanku Titelskog brega. Sa jedne strane govori se o navejavanju lesa vjetrovima sa istočnoevropskih stepa ili zapadnim vjetrovima sa Alpa. Drugi naučnici govore o tome da je ovaj plato bio u vezi sa Zemunsko-Slankamenskim, a da se Tisa ulivala u Dunav kod Mošorina. Prema njima Titelski breg je otkinuti istočni dieo Fruške gore. Bez obzira na oprečne stavove, uvreženo je mišljenje da je Titelski breg najinteresantnija lesna zaravan u Srednjoj Evropi. 

15085482 649040835278629 1748121078311625365 n15085693 649040828611963 2954880949383230587 nDebele naslage lesa, visok sadržaj kalcijum-karbonata i podzemne vode na velikim dubinama, preduslovi su za proces karstifikacije. Tako se na ovom području javljaju različiti erozivni oblici: predolice, doline, lesne piramide, viseće doline, provalije, pleća, poličice, surduci, glodine, kao i dvojni oblici fluviokarstne erozije. Od akumulativnih oblika prisutne su plavine, slivke, odronje. 

Najinteresantnije su lesne lutkice koje se formiraju taloženjem kreča u cevastim šupljinama koje su nastale prodiranjem korjenja biljaka u les. Treba pomenuti i surduke koji su nastali radom ljudi u sprezi sa prirodnim faktorima.

15109554 649040998611946 2950681383176282912 n15094503 649040838611962 1194599398169059565 nBiljnih vrsta ima oko 630, neke od najznačajnijih su: babaluška, gorocvet, češljasta pirevina, metlica, tamnoljubičasti luk, patuljasta perunika itd. Gnezdilište je više od 100 vrsta ptica,kao i 25 vrsta rijetkih i ugroženih insekata i pojedinih rijetkih i ugroženih vrsta sisara. Zahvaljujući svemu ovome, kao i blizini tri rijeke (Begej, Tisa i Dunav) Specijalni rezervat prirode Titelski breg je interesantan za različite vidove turističkih posjeta. 

Vlada Republike Srbije usvojila je Uredbu kojom se Titelski breg proglašava Specijalnim rezervatom prirode, 2012. godine.

Dnevna doza geografije