22
Fri, Sep

Zoo

Nezgrapni na kopnu, carski pingvini vješto i hitro jedre kroz more.

Nezgrapni na kopnu, carski pingvini vješto i hitro jedre kroz more.

pingvinipingvini2Naučnici su sada otkrili tajnu njihove brzine. Rodžer Hjuz nikada nije vidio carske pingvine u divljini. Ali kada ih je vidIo u BBC-jevom dokumentarcu, kako, poput torpeda, jure kroz more, ostavljajući za sobom tragove mjehurića u brazdama, dosjetio se nečega što bi moglo da dovede do iznenađujućeg otkrića. Hjuz, morski biolog sa Univerziteta Bangor u sjevernom Velsu, nedavno je sa svojom ženom pričao o lubrikativnim svojstvima novih takmičarskih odela za plivanje. Pomislio je: „Možda oni mjehurići pomažu pingvinima da plivaju brže.”

pingvini4Uz pivo u pabu Hjuz je svoju hipotezu izložio prijatelju Džonu Devenportu, morskom biologu sa pingvini3Univerzitetskog koledža Kork u Irskoj. „Rodžer je mislio da ću ja odmah imati odgovor”, kaže Devenport, koji proučava odnose između građe tijela životinja i njihovih pokreta. Ali on nije znao čemu služe mjehurići kod pingvina. Ispostavilo se i da niko drugi ne zna. Ova dvojica su pročešljala naučnu literaturu i otkrila da ovaj fenomen nikada nije ni bio proučavan, pa su odlučili da to urade sami. 

Uz pomoć Pola Larsena, mašinskog inženjera sa Tehničkog univerziteta Danske, analizirali su sate podvodnih pingvini6snimaka i otkrili su da pingvini rade nešto što su inženjeri dugo pokušavali da urade sa brodovima i pingvini5torpedima: da bi smanjili otpor i povećali brzinu, oni vazduh koriste kao lubrikant. 

Kada pliva, carskog pingvina usporava trenje njegovog ela o vodu, što se održava na njegovu maksimalnu brzinu negdje između 1,2 i 2,7 metara u sekundi. Ali pingvin pri kratkim naletima, oslobađajući vazduh iz svog perja u obliku sićušnih mjehurića, može da udvostruči ili čak utrostruči svoju brzinu. Ovo umanjuje gustinu i viskozitet vode oko pingvinovog tijela, smanjujući otpor i omogućavajući ptici da dostigne brzine koje bi inače bile nemoguće. (Ova dodatna brzina je korisna i zato što pomaže pingvinima da izbjegnu predatore poput leopard-foke) 

Ključ ovog dara leži u pingvinovom perju. Poput drugih ptica, carski pingvini imaju sposobnost da svojim perjem zarobe vazduh i njime izoluju svoja tijela. Ali dok većina ptica ima redove pera između kojih se nalazi gola koža, carski pingvini imaju gusti, homogeni perjani pokrivač. I kako se u osnovi njihovog perja nalaze i sićušni filamenti – tek 20 mikrona u prečniku, manje od polovine širine tanke ljudske dlake – vazduh ostaje zarobljen u toj finoj, paperjastoj strukturi iz koje se oslobađa u vidu mikromjehurića, tako sićušnih da obrazuju lubrikantni sloj na površini pera. 

Iako perje nije rješenje za brodove, tehnologija bi konačno mogla da uhvati korak sa biologijom. Tokom 2010. godine jedna holandska kompanija počela je da prodaje sisteme koji trupove kontejnerskih brodova podmazuju mjehurićima vazduha. Prošle godine je Micubiši objavio da je kreirao sistem za vazdušno podmazivanje supertankera. Ali do sada niko nije kreirao ništa što može strjelovito da projuri pored leopard-foke i vine se preko zida sante leda. Tom tehnologijom još uvijek raspolažu samo pingvini.

AUTOR. GLEN HODžIS